Luật người khuyết tật chưa phát huy hiệu quả

Có cơ chế ưu tiên cho người khuyết tật nhưng không đủ thực tiễn để thực hiện.

“10 năm thực hiện Pháp lệnh Người tàn tật vẫn chưa có chính sách nào dành cho họ thực sự có kết quả. Khoảng 36 người tàn tật không biết chữ và chỉ hơn 2% người khuyết tật được đào tạo nghề. Do nguồn lực kém, nhận thức xã hội kém hay do thiếu chế tài?”- bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, đặt vấn đề như trên tại hội thảo khu vực phía Nam tham vấn về dự án Luật Người khuyết tật/tàn tật và việc thực hiện pháp luật về lao động đối với lao động nữ diễn ra tại TP.HCM vào ngày 28-8.

Người khuyết tật còn bị phân biệt

Bà Vũ Hồng Châu, ủy viên Ban chấp hành Hội Bảo trợ người tàn tật và trẻ em mồ côi TP.HCM, cho biết bà là một người khuyết tật được cấp thẻ đi xe buýt nhưng không thực tế vì từ nhà ra trạm xe khá xa, phải đi bộ rất mệt. Hoặc nếu đi xe buýt thì xe dừng cũng đủ để thuận tiện cho người khuyết tật lên xuống. “Luật cần quy định với sức khỏe như thế nào thì người khuyết tật được sử dụng xe cá nhân. Nếu luật không quy định thì chúng tôi tiếp tục vi phạm pháp luật (đi xe ba bánh tự chế) vì phương tiện giao thông hiện chưa đáp ứng” - bà Châu góp ý.

Tôi được biết có hai người khiếm thính ngoài miền Trung cần đi máy bay. Nhưng khi đến lấy vé thì bị trả vé với lý do họ không nghe được những hướng dẫn an toàn trên máy bay. Chúng tôi coi đó là phân biệt đối xử. Trường hợp khác là một cô gái cụt chân phải chống nạng, đi máy bay từ TP.HCM ra Hà Nội, khi xuống sân bay phải trả chi phí sử dụng xe lăn từ máy bay ra nhà ga hết 50 đôla. Đó là điều rất phi lý” - bà Châu đưa thêm ví dụ.

Ông Lê Đức Hiền, Chủ tịch Hội Người tàn tật Đồng Nai, cho rằng người khuyết tật tiếp cận nguồn vốn chính sách còn khó quá. “Tôi làm doanh nghiệp mà còn chưa thấy thì không biết những cá nhân riêng lẻ thì như thế nào? Chúng tôi khuyết tật về thể xác chứ không khuyết tật về năng lực. Luật phải làm sao để người khuyết tật phấn đấu vươn lên bằng chính khả năng của họ” - ông Hiền bày tỏ.

Quy chuẩn tiếp cận phải hoàn thiện

Pháp lệnh Người tàn tật (ban hành năm 1998) quy định các doanh nghiệp phải nhận 2%-3% lao động là người khuyết tật, nếu không phải đóng tiền vào quỹ người tàn tật. Thế nhưng quy định này lại không có chế tài khi doanh nghiệp không thực hiện.

Theo ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội thì đến nay cả nước vẫn chưa thống kê được có bao nhiêu doanh nhiệp đã nhận lao động là người khuyết tật, nếu nhận thì bao nhiêu phần trăm hoặc bao nhiêu doanh nghiệp đóng tiền.“Nguyên nhân là do hướng dẫn thiếu, chế tài yếu và nguồn lực đảm bảo thực hiện các chính sách không có. Lực lượng kiểm tra, giám sát thực hiện rất hạn chế. Tới đây, chúng tôi sẽ đánh giá lại vấn đề này. Hướng của luật khi ban hành là khuyến khích chứ không quy định doanh nghiệp nhận bao nhiêu phần trăm lao động là người khuyết tật. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp nhận từ bao nhiêu đó thì sẽ được nhà nước có chế độ khuyến khích, biểu dương”.

Nhiều đại biểu đồng tình với những chính sách dành cho người khuyết tật quy định trong dự luật nhưng băn khoăn là làm sao để thực hiện. Trong đó, việc phá bỏ các rào cản, bảo đảm hoạt động tiếp cận công trình công cộng, đi lại của người tàn tật còn gặp nhiều khó khăn. Bà Trương Thị Mai cho rằng:“Khi người khuyết tật tự làm được, không phải nhờ vả vào người khác thì họ sẽ không còn mặc cảm. Do đó, đòi hỏi quy chuẩn tiếp cận phải hoàn thiện”.

Theo ông Lương Phan Cừ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội thì “đến bây giờ chúng ta vẫn chưa có một hệ thống đồng bộ về giao thông, công trình vệ sinh, hình ảnh... để người tàn tật hòa nhập cộng đồng dễ dàng”. Một cán bộ Sở Xây dựng TP.HCM cho biết Bộ Xây dựng đã ban hành bộ quy chuẩn xây dựng công trình cho người khuyết tật dễ tiếp cận nhưng vì không có chế tài nên hầu hết các công trình đều không thực hiện.

 

Luật phải chi tiết hơn

Bà Trần Thị Minh Chánh, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, phân tích: “Dự luật có đến 12/37 điều để Chính phủ phải hướng dẫn. Phải làm thế nào để người dân đọc hiểu ngay chứ không phải chờ Chính phủ hướng dẫn. Cứ chờ hướng dẫn thì không biết bao lâu luật mới đi vào cuộc sống”. “Ví dụ, quyền của người khuyết tật được ưu tiên trong khám chữa bệnh nhưng ưu tiên như thế nào phải nói rõ, như là được lựa chọn nơi khám chữa bệnh hoặc không phải chờ xếp hàng khi khám chữa bệnh” - bà Nguyễn Thị Nguyệt nói.

Bà Nguyễn Thị Hoài Thu, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, nhận xét thêm: “Dự luật không quy định mức suy giảm sức khỏe bao nhiêu là người khuyết tật. Nếu không quy định thì sẽ có nhiều người khuyết tật lắm!”.


Thông tin ủng hộ
1. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Vietcombank
Tên tài khoản: Quỹ Vì trẻ em khuyết tật
Số tài khoản VNĐ: 00110 0381 4022 - CIF: 481 3569
Số tài khoản USD: 00113 7381 4041 - CIF: 481 3569
Swift Code: BFTVVNVX 001

2. Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Vietinbank - CN Hai Bà Trưng Hà Nội
Tên tài khoản: Quỹ Vì trẻ em khuyết tật Việt Nam
Số tài khoản: 121000034371

3.  Ngân hàng TMCP Thương Tín -  Sacombank - CN Bình Chánh TP Hồ Chí Minh
Tên tài khoản: Quỹ Vì trẻ em khuyết tật Việt Nam
Số tài khoản: 060095268466
Nội dung chuyển khoản: Ủng hộ "Quỹ Vì trẻ em khuyết tật Việt Nam".

Bạn biết đến Quỹ Vì Trẻ Em Khuyết Tật Việt Nam qua phương tiện

Thống kê
  • Đang truy cập3
  • Hôm nay282
  • Tháng hiện tại1,818
  • Tổng lượt truy cập102,762
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây